Cảm nhận về lần dâng hương giỗ Tổ họ Nguyễn Tiên Điền

Hòa cùng với sự kiện trọng đại của đất nước, đúng vào dịp kỷ niệm 425 năm họ Nguyễn Tiên Điền; sáng ngày 01 tháng 5 năm 2026 (tức rằm tháng 3 năm Bính Ngọ), Hội đồng gia tộc dòng họ đã tổ chức lễ giỗ Tổ họ Nguyễn Tiên Điền tại nhà thờ Đại tôn thuộc khu di tích Nguyễn Du.

Ông Nguyễn Hải Nam - Chủ tịch HĐGT đọc diễn văn lễ giỗ Tổ

Từ xứ Thanh, chuyến hành trình về “cội nguồn” của con cháu họ Nguyễn chi nhánh Thanh Hóa không chỉ là sự dịch chuyển về khoảng cách địa lý, mà là cuộc hành hương trở về gốc rễ. Dưới ánh nắng oi ả đầu hè của dải đất miền Trung, sau hơn 3 giờ đồng hồ vượt qua gần 200km, đoàn chúng tôi đã đặt chân đến Tiên Điền (Hà Tĩnh). Điều làm cho đoàn chúng tôi xúc động và nghẹn ngào đó là sự đón tiếp nồng hậu của Ban tổ chức Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền. Sự niềm nở, chân thành và chuyên nghiệp của đội ngũ hướng dẫn viên được thể hiện qua giọng nói, nụ cười và những cái bắt tay… làm tan biến hết sự mệt nhọc sau một hành trình dài.

Buổi giao lưu ẩm thực giữa đoàn và con cháu trong đại gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền diễn ra ấm cúng với những món ăn quen thuộc của vùng rừng và biển. Những ly rượu, ly bia đong đầy tình cảm, chan chứa kỷ niệm đẹp sau mỗi lần về “cội nguồn”. Điều đặc biệt ấn tượng đó là chương trình đêm giao lưu nghệ thuật kỷ niệm 425 năm ngày khởi lập họ Nguyễn Tiên Điền. Những ca khúc lãng mạn, trữ tình mang âm hưởng hồn quê của một vùng đất địa linh nhân kiệt do chính con cháu trong dòng họ thể hiện với nhiều làn điệu dân ca khác nhau, đã đem lại sự ấm áp và thật nhiều cảm xúc cho quan khách xa gần.

Vào lúc 8 giờ sáng ngày mùng 1 tháng 5 năm 2026 (tức rằm tháng 3 năm Bính Ngọ), lễ Giỗ Tổ họ Nguyễn Tiên Điền chính thức được tổ chức tại nhà thờ Đại tôn nằm trong khuôn viên khu di tích Nguyễn Du.

Sau lời tuyên bố lý do và giới thiệu đại biểu, ông Nguyễn Hải Nam – Chủ tịch Hội đồng gia tộc đã đọc diễn văn lễ Giỗ Tổ. Lời văn truyền cảm đem đến cho mọi người một cảm giác ấm cúng, linh thiêng, kính cẩn và đầy tự hào về truyền thống của một dòng họ “danh gia vọng tộc”. Công lao xây dựng và phát triển của các bậc tiên sinh, những câu chuyện về sự nghiệp y đức, dạy dỗ con cháu của cha ông được nhắc lại như một bài học về lòng hiếu nghĩa. Tiếp đó là lễ dâng hương của Hội đồng gia tộc, quý khách cùng toàn thể con cháu về dự lễ.

Hội đồng gia tộc dâng hương

Đứng trước bàn thờ nơi thờ tự cụ Tổ Nam Dương hầu Nguyễn Nhiệm và các cụ Thủy tổ của dòng họ Nguyễn Tiên Điền, trong làn khói hương trầm phảng phất, tôi thấy mình như đang được ôn lại pho sử sống động của vùng đất địa linh nhân kiệt. Lòng thành kính dâng nén hương thơm, nhìn lên những bức đại tự của các bậc tiên tổ, lòng tôi chợt trào dâng một cảm giác khó tả, vừa tự hào, vừa thấy mình thật nhỏ bé.

Đó cũng là lúc tôi cảm thấy gần gũi với cha ông, với lịch sử, đồng thời ý thức rõ trách nhiệm gìn giữ, tôn tạo và phát huy giá trị, nét đẹp văn hóa truyền thống mà các bậc tiên sinh đã dày công xây dựng. Tiên Điền – miền quê đã nuôi dưỡng những trí tuệ lớn của dân tộc – khiến tôi tự hỏi: Phải chăng linh khí của vùng đất này hay cốt cách của dòng họ đã tạo nên những tâm hồn đặc biệt cho sự nghiệp phát triển đất nước?

Nhìn dòng người từ khắp mọi miền: Hải Phòng, Hưng Yên, Phú Thọ, Thanh Hóa và Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến về dâng hương, tôi nhận ra ngày Giỗ Tổ không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng truyền thống đơn thuần, mà còn là sợi dây vô hình kết nối quá khứ 425 năm với hiện tại. Tiếng trống tế, tiếng nhạc lễ vang lên giữa không gian tĩnh mịch như nhịp đập của từng trái tim, nhắc nhở rằng: Dù đi đâu, làm gì, dù cuộc sống có hối hả bộn bề đến đâu, “cội nguồn” vẫn luôn là bến đỗ bình yên nhất. Trong tâm nguyện của mỗi người trở về đều mang theo những câu chuyện riêng, nhưng tất cả cùng chung một tấm lòng thành kính trước các bậc anh linh.

Con cháu và đại biểu dâng hương

Tiết mục văn nghệ của con cháu tại lễ kỷ niệm

Ngẫm nghĩ về “cội nguồn” dòng họ Nguyễn Tiên Điền, tôi hiểu ra rằng di sản lớn nhất mà dòng họ để lại không phải là chức tước hay quyền uy đã lùi xa vào quá khứ, mà là di sản về đạo đức và nhân cách. Sự thanh cao của các bậc tiền nhân chính là "ngọn đèn" soi sáng cho hậu thế noi theo.

Rời Tiên Điền trở lại xứ Thanh khi nắng chiều đã nhạt, lòng tôi nhẹ nhõm và đầy ắp niềm tin. Tôi cảm nhận được rằng “cội nguồn” không phải là điều gì đó xa xôi, nó nằm ngay trong cách chúng ta nâng niu, trân quý và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp. Nén hương tàn, nhưng dư âm chuyến hành hương về với lòng khát vọng vươn lên của dòng họ Nguyễn Tiên Điền vẫn còn mãi, thôi thúc mỗi chúng ta viết tiếp những trang sử đẹp cho riêng mình và cho mai sau./.